Adli Bilişim Nedir?

Adli bilişim elektronik ortamlarda bulunan/muhafaza edilen ses, görüntü vb. her türlü veriyi mahkemece delil sayılacak şekilde elde edilmesi, tanımlanması, incelenmesi ve mahkemeye sunulmasıdır.

Adli Bilişim Süreci

Adli bilişim süreci 4 adımdan oluşur. Bu adımların her biri birbirinden önemli ve dikkatli olunması gereken adımlardır.

  1. İlk Müdahale: Delil sayılabilecek materyallerin tespit edilip, toplanması, taşınması ve materyallerin güvenliğinin sağlanması adımıdır.
  2. Adli kopyalar Alma: Elde edilen dijital deliller üzerinden okuma –yazma koruması ile birer kopyalarını alma sürecidir.
  3. İnceleme: Elde edilen adli kopyalar üzerinde adli bilişim yazılımları kullanılarak incelenmesi sürecidir.
  4. Raporlama: Elde edilen verilerin istenilen formatta raporlanması sürecidir.

Olay Yeri Delillerin Toplanması

Olay yerinde delillerin toplanmasında, delillerin bulunduğu ortamın her delili görebilecek şekilde kamera yerleştirilmesi gerekmektedir.

Olay yerinde açık bilgisayar vb. delillerin üstünde işlem yapılacaksa bu işlemi de her açıdan kamera alınması gerekmektedir.

Dijital Deliller Nelerdir?

  • Cep Telefonları: Cihaz üzerinde yapılan görüşmeler, rehber, mesajlar gibi cihaz üzerinde bulunan tüm veriler cihazda depolanır. Bazı veriler kullanıcılar tarafından erişilemez. Cihaz bilgileri, cihazın dâhili hafızası ve cihazda varsa hafıza kartı içindeki kayıtlar adli bilişim sürecinde incelenebilir. İnceleme için kullanılan adli bilişim programlarının geneli silinen verileri de görüntülenmesine olanak sağlar.
  • Bilgisayar/Laptop: Olay yerinde bulunan çalışan veya çalışmayan tüm bilgisayarlar toplanmalı eğer olanak varsa canlı inceleme yapılmalıdır.
  • Harici Sabit Diskler: Veri depolama cihazıdır. Veri depolamak için kullanılır. Olay yerinde bulunan harici disklerin imajlarının alınıp adli bilişim programları ile incelenmesi gerekmektedir.
  • Hafıza Kartları: Cep telefonları, fotoğraf makineleri vb. cihazların depolama amaçlı hafıza kartı kullanmaktadır.
  • Yazıcı: Bazı cihazlar içerisinde depolama birimi barındırır. Bu depolama birimleri de delil olarak kullanılabilmektedir.

 Ayrıca bu deliller haricinde fotoğraf makineleri, CD, DVD, Flash disklerde delildir.

Windows işletim sistemi delil sayılabilecek veriler

Kayıt defteri

Microsoft Office belgelerinin incelenmesi

Ram Analizi

Web Tarayıcılarının incelenmesi

Adli Bilişim Hukuk Mevzuat Kanun Maddeleri

TCK 243 Bilişim sistemine girme

 (1) Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.

(2) Yukarıdaki fıkrada tanımlanan fiillerin bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir.

(3) Bu fiil nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(4)Bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

TCK 244 Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme

 (1) Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması halinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve 5000 (beş bin) güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

TCK 245 Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması

 (1) Başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa, üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(3) Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(4) Birinci fıkrada yer alan suçun;

a) Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,

b) Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlâtlığın,

c) Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin,

Zararına olarak işlenmesi hâlinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.

Yazar: Tuğba DÖLEK