Cep telefonu, kolayca taşınabilen ve geniş kapsama alanlı kablosuz telefon sistemini kullanan bir aygıttır. Akıllı telefonlarda yaygın olarak kullanılan 3 farklı işletim sistemi bulunmaktadır. Bunlar;

IOS; Apple marka cihazların kullandığı mobil işletim sistemidir. İçerisinde 4 farklı katman bulunan bu sistemler cihaz içerisinde ortalama 500 MB yer kaplamaktadır. Dosya sistemi dosyalarına erişim yetkisi sağlayan işleme jailbreak adı verilir.

ANDROID; Google tarafından geliştirilmiş olan linux işletim sistemi çekirdeği kullanılan bir mobil cihaz işletim sistemidir. Dosya sistemi dosyalarına erişim yetkisi sağlayan işleme rooting adı verilir.

WINDOWS; Microsof tarafından Windows mobil için üretilmiş işletim sistemidir. Mobil cihazlar içerisinde en az kullanılan işletim sistemidir.

IOS İŞLETİM SİSTEMİ

         4 katmandan oluşan bu sisteminde en altta yer alan katman olan Core OS katmanı donanıma en yakın olan katmandır. Networking, Dosya Erişimleri gibi uygulamaların ve servislerin bulunduğu katmana Core Services katmanı adı verilmektedir. OpenAL, OpenGL ES gibi görüntü ve ses üzerine hazırlanmış kütüphanelerin bulundupu katmana Media Katmanı ve kullanıcıya görsellik ve iletişim yeteneği sunan katmana ise Cocoa Touch Katmanı adı verilmektedir.

Resim 1 IOS İşletim Sistemi Mimarisi

ANDROID İŞLETİM SİSTEMİ

Android işletim sisteminin parçaları çekirdek (kernel), sistem kütüphaneleri, uygulama geliştirme çatıları (frameworks) ve yerleşik temel uygulamalardan oluşmaktadır. Android mimarisi aşağıdaki gibidir.

https://gelecegiyazanlar.turkcell.com.tr/sites/default/files/icerik/ekran_resmi_2014-03-22_11.50.26.png

Resim 2 Android İşletim Sistemi

Temel yapı (Linux çekirdeği)

Linux çekirdeğini kullanan android sistemleri için eklenen kodlar ve kütüphaneler çoğunlukla ücretsiz olarak kullanıcılara sunulmaktadır.

Android sistemlerinin ana gövdesi olan Linux çekirdeği cihaz kullanıcılarına doğrudan kaynak sağlamaktadır. Android çekirdeği kendi kullanımı için ayırdığı alan hafıza ve güç kontrolüdür.

https://gelecegiyazanlar.turkcell.com.tr/sites/default/files/icerik/ekran_resmi_2014-03-22_11.51.45.png

Resim 3 Android Çekirdek Yapısı

Kütüphaneler (Libraries)

https://gelecegiyazanlar.turkcell.com.tr/sites/default/files/icerik/ekran_resmi_2014-03-22_11.53.02.png

Resim 4 Android  İçeriği

Mimarinin diğer önemli yapısı olan kütüphaneler bölümünde C ile yazılmış sistem kütüphaneleri, internet tarayıcısı (browser) motorlarının çalışması için Webkit, görüntüleme kontrolünü yapan Surface Manager, grafik işlemleri için OpenGL, ses ve video işlemleri için gereken Media Framework, veri yapıları kontrolü ve düzenlenmesi için SQLite gibi yapılar bulunur.

Uygulama Çerçevesi

Bu katman, Java uygulamalarına istismar edilebilecek birçok üst düzey hizmet sunmaktadır.Uygulama geliştiricileri, Çerçeve tarafından uygulanan güvenlik kısıtlamalarına her zaman saygı duyan geniş bir Uygulama Programlama Arabirimi (API) seti aracılığıyla hizmet sunabilir ve bunları sağlayabilirler.

Uygulama

Bu katman Java Programlama Dili ile yazılmıştır.

Yukarıda bahsi geçen işletim sistemleri yer alan mobil cihazlar aracılığı ile gerçekleştirilen suçlarda, delil niteliği taşıyan cihazların içeriğinde inceleme yapılarak soruşturma konusuna ilişkin verilerin bulunması ve raporlanması süreçlerinde adli bilişim yöntemleri ön plana çıkmaktadır.

Delil niteliği taşıyan mobil cihazlar üzerinde imaj alma işlemleri açık kaynak kodlu ve lisanslı programlar aracılığı ile yapılmakta olup bu programlardan en önemli olanı  Celebrite firmasının yapmış olduğu lisanslı UFED 4PC programıdır.

Akıllı telefonlarda adli bilişim analiz işlemlerin neden zor olduğunun temel sebepleri aşağıda maddeler halinde belirtilmiştir.

· Akıllı telefon marka/model sayısının çok olması ve her gün bu cihazlara yenilerinin eklenmesi,

· İşletim sistemi, uygulama ve firma çeşitliğinin fazla olması,

· İnceleme yapılan ücretli ve ücretsiz adli bilişim yazılım ve donanımlarının sürekli güncellenmesinin gerekmesi, ya da yazılım/donanımların bütün marka ve model cihazları desteklememesi,

· Şarj kablo ve bağlantı aparatlarının çok çeşitli olması,

 · Akümülatör (Batarya) problemlerinin olması,

· Her veri tipini her telefonun kaydetmemesi,

 · Verilerin, mesajların şifreli “kriptolu” olması

 · Açılış şifreleri ve güvenlik kilidi gibi belli başlı sorunları söyleyebiliriz. Bahsedilen bu sebeplerden dolayı mobil cihazlara özel adli bilişim yazılımları ve donanımları üretildiğini görmek mümkündür.

Leave a comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir